De afgelopen drie weken verliepen allesbehalve rustig.
Vooral mijn motto van de laatste tijd — doen leert wat denken niet kan weten — heb ik talloze keren in de praktijk gebracht.
Wat ben ik eigenlijk over mezelf te weten gekomen doordat ik ben gaan doen? En misschien net zo belangrijk: wat juist niet?
Ik begin maar bij mijn lichaam. Dat werkt niet altijd mee. Of het nu mijn rug is of iets anders: ik kan erover blijven klagen, maar daarmee los ik niets op. Ik kan er eindeloos over nadenken, maar ook dat verandert de situatie niet.
Ik moest ineens denken aan mijn gedicht Ziek zijn, uit mijn eerste bundel Adem van de ziel. Daarin schreef ik dat ziek zijn om moed vraagt; als ervaring en niet alleen als beperking. Als onderdeel van de stroom. Zelfs: me verwonderen dat ik ziek mag zijn.
Ik was die woorden zelf even vergeten.
Toen ik ze opnieuw las, begreep ik weer wat doen ook kan betekenen. Niet altijd vooruitgaan. Soms zit het doen juist in stilstand — en dat is voor mij misschien wel de grootste uitdaging. Erkennen dat iets is zoals het is. Het accepteren. Durven zeggen hoe het werkelijk met me gaat, zonder masker. Luisteren naar mijn lichaam en wanneer dat zegt: stop, dan ook daadwerkelijk stoppen.
Dat gaat me steeds beter af. Makkelijk vind ik het nog steeds niet.
Misschien ben ik vooral opnieuw aan het ontdekken wat het woord doen voor mij betekent. Doen is niet hetzelfde als doordenderen. Het is proberen, kijken, voelen en bijstellen. Soms zuchten en doorgaan. Soms stoppen. En soms iets totaal anders doen dan ik twee dagen daarvoor nog van plan was.
Dat gebeurde ook met deze website.
Juist in een periode waarin ik lichamelijk beperkt was in wat ik kon doen, ontstond ineens het idee om iets compleet anders te gaan bouwen. Creativiteit laat zich blijkbaar niet zo gemakkelijk tegenhouden.
Ik legde mijn eerste ideeën voor aan AI en begon vervolgens een nieuwe architectuur voor mijn website te ontwerpen. Mijn doel was niet alleen een andere uitstraling, maar een dynamische website die ook over vijf jaar nog mee kan.
Ook daar bleek dezelfde les te gelden.
Het ging niet zoals ik vooraf had kunnen bedenken. Het was passen, meten, bouwen, weggooien, opnieuw beginnen, kijken, veranderen, luisteren en weer proberen. Langzaam ontstond iets dat steeds dichter kwam te staan bij wat ik zelf voor ogen had — en eigenlijk is dat proces nog steeds bezig.
AI hielp mij vooral mijn ontwerpen technisch om te zetten in HTML en CSS en bracht daarbij nieuwe mogelijkheden mee. Maar de richting bepaalde ik zelf. Ik testte, veranderde en bouwde alles in. Daarbij kon ik terugvallen op de kennis die ik al had opgedaan met mijn eerdere websites, uit een tijd waarin AI helemaal niet bestond.
Juist door te bouwen ontdekte ik telkens pas wat ik mooi vond. Wat niet werkte. Wat weg kon. En wat de volgende stap moest worden.
Dat kan ik niet volledig vooraf bedenken.
Ik moet het soms eerst maken om te kunnen zien wat het wil worden.
En eigenlijk kom ik hetzelfde tegen in mijn contacten met andere mensen. Wat gebeurt er wanneer ik initiatief neem? Wanneer ik geef, wacht, niets terugkrijg of besluit niet langer degene te zijn die steeds opnieuw beweging veroorzaakt?
Daar verschijnt opnieuw dat woord dat de laatste tijd vaker in mijn leven opduikt: wederkerigheid.
Niet als een rekensom waarbij iedere handeling onmiddellijk iets terug moet opleveren. Maar wel als het groeiende besef dat contact uiteindelijk niet door slechts één persoon gedragen kan worden.
Ook daar kan ik soms lang over nadenken. Waarom reageert iemand niet? Had ik iets anders moeten zeggen? Moet ik nog een keer iets laten horen?
Maar soms ontstaat het antwoord pas wanneer ik iets verander.
Wanneer ik iets doe.
Of juist besluit het niet meer te doen.
Dan wordt zichtbaar wat denken alleen niet kon laten zien.
Doen leert wat denken niet kan weten.
En misschien ontdek ik langzaam dat doen veel meer vormen kent dan ik altijd dacht.
Ik besef het meer en meer.
Soms is het bouwen.
Soms doorgaan.
Soms stoppen.
En soms is het simpelweg de ruimte laten ontstaan om te zien wat er gebeurt.